به گزارش خبرگزاری مهر، کتاب «باروریهای پزشکی از دیدگاه فقه و حقوق» اثر محمدرضا رضانیا معلم در ۵۵۱ صفحه در پژوهشکده فقه و حقوق پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی تهیه و به همت مؤسسه بوستان کتاب به چاپ سوم رسید.
موضوعات فراروی فقه، خود سلسله مراتبی و اولویتبردار هستند. در میان مباحث نوشونده و مستحدث، برخی نوشونده تر و پویاتر و برخی سنگین پایتر میباشند.
از جمله موضوعات ناپیدا و مستحدث که به پاسخهای سریع و در عین حال در خور و استوار نیازمند است، «استفاده از متدهای باروری مصنوعی در تولید نسل» میباشد.
یکی از پدیدههای دانش پزشکی باروریهای پزشکی است. این رخداد نسبت به ره آوردهای دیگر علمی امتیاز خاصی دارد و از جنبههای گوناگون جنین شناسی، روانشناسی، جامعه شناسی و در نهایت از دیدگاه فقهی و حقوقی قابل بررسی است.
تحقیق حاضر درصدد است که میان عرضه دانش جدید پزشکی و دانش فقه (فقه شیعه و اهل سنت) و حقوق (ایران و پارهای کشورهای دیگر) تعامل و سازوکار مناسب ایجاد کند. از این رو در سه بخش پزشکی (موضوع شناسی)، فقهی (حکم شناسی) و حقوقی (وضع حقوقی و اثرشناسی) تدوین گردیده است.
در این اثر، ابتدا حکم تکلیفی موضوع و اینکه تولید (آفرینش) فرزند به شیوهای غیرمعمولی یا بدون وجود رابطه زوجیت (و ملک یمین) جایز است یا نه، مورد نقد و بررسی قرار میگیرد؛ سپس، وضعیت فقهی و حقوقی این رخداد پزشکی جدید و آثار آن بررسی میشود.
ساختار اثر
این اثر در سه بخش و شش فصل تألیف شده است؛ در بخش اول که به کلیات و شناخت موضوع اختصاص دارد، در فصل نخست به مباحث تعریف، اقسام و سابقه فقهی و حقوقی موضوع پرداخته شده در فصل دوم بحثهای سابقه پزشکی، عوامل و روشهای تشخیص و درمان ناباروری و فنآوریهای متعدد آن میآید.
نویسنده در بخش دوم که با عنوان «جواز یا منع باروریهای پزشکی از دیدگاه فقه و حقوق» به رشته تحریر درآمده، در فصل اول از مبانی و قواعد کلی تولید نسل، آثار مثبت و منفی باروریهای پزشکی از دیدگاه دانشمندان و قوانین ایران و سایر کشورها و شرایط و ضوابط اجرای باروریهای پزشکی گفتگو کرده و در فصل دوم هر یک از اقسام باروریهای پزشکی با شیوه برگزیده شده در بخش نخست و دیدگاه آیات، روایات، ملاحظات اخلاقی، اجتماعی و روانشناسی به بحث گذاشته میشود و در پایان هر بحث، نظر برگزیده میآید.
سومین و آخرین بخش از این کتاب به «آثار فقهی و حقوقی باروریهای پزشکی» میپردازد که در فصل اول به موضوعاتی نظیر ماهیت نسب، نسب ناشی از باروریهای پزشکی و اینکه پدر و مادر چه کسانی هستند، اشاره شده و در فصل دوم نیز آثار فقهی و حقوقی ناشی از باروریهای پزشکی، نظیر حقوق و تکالیف فرزند، صاحبان اسپرم و تخمک، صاحب رحم و تقاضا کننده فرزند مورد بحث و بررسی قرار گرفته است.
