بورس کالای ایران در یکسال سپری شده از عمر دولت چهاردهم با معرفی ابزارها و سازوکارهای نوین، موفق شد تحولی جدی در بازار کالایی و مالی ایجاد کند؛ ابزارهایی که نقش قابلتوجهی در تسهیل تأمین مالی، رونق معاملات و کاهش ریسکهای سرمایهگذاری ایفا کردهاند.
از مهمترین اقدامات بورس کالا در حوزه توسعه بازار اوراق بهادار مبتنی بر کالا میتوان به تعمیق قراردادهای مالی و مشتقه مبتنی بر شمش نقره، راهاندازی گواهی سپرده سکه خزانه بورس کالا و توسعه قراردادهای مشتقه مبتنی بر صندوق طلا اشاره کرد.
همچنین پس از راهاندازی موفق معاملات گواهی سپرده کالایی در حوزه فلزات گرانبها و محصولات کشاورزی، راهاندازی گواهی سپرده محصولات صنعتی و معدنی نیز در دستورکار قرار گرفت تا مسیر ورود سرمایههای خرد به تولید این محصولات و نیز سرمایهگذاری آسان در این حوزهها فراهم شود.
گواهی سپرده خودرو
بر همین اساس، مشخصات گواهی سپرده میلگرد و گواهی سپرده گندله طراحی و تصویب شد. از دیگر اقدامات مهم، طراحی و تصویب مشخصات گواهی سپرده خودرو بود. این اقدام پس از استقبال گسترده سرمایهگذاران از معاملات مبتنی بر فلزات گرانبها در بورس کالا انجام شد تا خودرو بهعنوان دارایی جدید بازار مالی این بورس، بستر تازهای برای تأمین مالی تولید و سرمایهگذاری شفاف مردم فراهم آورد.
همچنین طراحی و تصویب صندوقهای چندکالایی با قابلیت Multi-NAV، طراحی اوراق سلف موازی طلا و اوراق سلف موازی ارزی با امکان تسویه با طلا از دیگر اقدامات نوآورانه بورس کالا در یکسال اخیر بهشمار میرود.
در حوزه معاملات مشتقه نیز طراحی و تصویب تغییر زیرساختهای بازار مشتقه و مالی و راهاندازی معاملات PRX در دستورکار قرار گرفت.
در حوزه بازار فیزیکی هم میتوان به طراحی و اجرای مدل حراج همزمان، تسویه معاملات از طریق برات الکترونیک و اتصال سامانههای تسویه به سامانه اوراق گام اشاره کرد.
تنوع ابزارهای مالی
به گفته کارشناسان، این اقدامات نه تنها به افزایش تنوع ابزارهای مالی منجر شده، بلکه جذب نقدینگی، ارتقای شفافیت قیمتها و توسعه بازارهای جدید کالایی را نیز به همراه داشته است.
آنها معتقدند ادامه این روند، بهویژه در زمینه تسهیل سرمایهگذاری از طریق توسعه بازار مبتنی بر کالا، میتواند بورس کالا را به بازوی اصلی تأمین مالی بخش تولید و صنایع مادر تبدیل کرده و زمینهساز رشد پایدار اقتصاد و سرمایهگذاری شود.
