خبرگزاری مهر، یادداشت مهمان-محمدحسین رضایی: در تحلیل رشد پدیدههای اجتماعی، بررسی ترکیب جمعیتی شرکتکنندگان، کلیدهای مهمی برای فهم آینده آن پدیده به دست میدهد. آخرین دادههای آماری از مراسم اعتکاف سال ۱۴۰۳، یک واقعیت معنادار را آشکار میسازد. در حالی که این مراسم با رشد چشمگیر ۳۰ درصدی نسبت به سال قبل مواجه بود، دادههای نظرسنجی از معتکفین دانش آموز نشان میدهد که حدود ۵۰ درصد از دانشآموزان پسر و دختر شرکتکننده، اعتکاف اولی بوده و برای نخستین بار در این مراسم حضور یافتهاند. این عدد به تنهایی موتور محرک درونی اعتکاف در میان نسل جدید را به وضوح تصویر میکند.
در واقع سهم بالایی از افزایش ۳۰ درصدی رشد معتکفین سال گذشته به دانش آموزان اعتکاف اولی اختصاص داشته است. این عدد در کنار عدد حضور ۲۸ درصدی کسانی که برای بار دوم در اعتکاف شرکت داشته اند نشان میدهد که بخش بزرگی از دانش آموزانی که در سالهای گذشته در این آئین مشارکت داشته اند، مجدد در این برنامههای حضور داشته اند و پیوند خود را با آن حفظ کرده اند.
این آمار ۵۰ درصدی به ما میگوید که رشد ۳۰ درصدی اعتکاف، حاصل یک حلقه بسته و تکرار حضور افراد سابق نیست، بلکه بخش بزرگی از آن برآمده از ورود افراد جدید به این حرکت معنوی است. دانشآموزان اعتکاف اولی در واقع موتور محرک این رشد هستند. این پدیده نشان میدهد که اعتکاف تا نقطه اشباع خود دها سال فاصله دارد و در مرحلهای از گسترش تصاعدی قرار دارد که در آن، هر شرکتکننده بالقوه میتواند به یک مبلّغ و جذبکننده برای سالهای بعد تبدیل شود. این مدل رشد، پایدارترین و اصیلترین نوع گسترش است، زیرا بر پایه تجربه زیسته مثبت بنا شده است.
چگونه این موج جدید از نوجوانان به اعتکاف میپیوندند؟ دانشآموزانی که در دورههای قبلی مشارکت داشتهاند، بهترین مبلّغین برای دوستان و همکلاسیهای خود بودهاند. نوجوانی که سه روز خلوت معنوی، رفاقت سالم و صورت خالص دین را تجربه کرده، پس از بازگشت به مدرسه، حامل یک روایت دستاول، جذاب و معتبر برای دوستان و هم کلاسیهای خود بوده است.
آمار ۵۰ درصدی اعتکاف اولیها نشان میدهد که ظرفیت عظیم و خفتهای وجود دارد که هنوز فعال نشده است. اگر نیمی از دانشآموزان شرکتکننده در سال گذشته برای بار اول آمدهاند، این بدان معناست که در هر مدرسه، محله و شهر، هنوز صدها و هزاران نوجوان دیگر وجود دارند که مستعد پیوستن به این حرکت هستند، اما هنوز آن دعوت معتبر و مورد اعتماد را از دوست و همکلاسی خود دریافت نکردهاند. اگر این چرخه تجربه، روایت و جذب به درستی تقویت و تسهیل شود، میتواند به یک رستاخیز معنوی در مقیاس ملی منجر شود. این عدد نشان میدهد که سقف رشد اعتکاف بسیار بالاتر از چیزی است که امروز مشاهده میکنیم.
