به گزارش اقتصاد آنلاین به نقل از ایسنا، سه کشور اروپایی عضو برجام (آلمان، انگلیس و فرانسه) موسوم به تروئیکای اروپایی، روز پنجشنبه نامهای به اعضای شورای امنیت سازمان ملل ارسال و اعلام کردند که سازوکار «اسنپبک» را برای بازگرداندن تحریمهای سازمان ملل علیه ایران فعال کردهاند.
خبرگزاری آلمان این گزارش را به نقل از منابع آگاه منتشر کرده است.
سازوکار ماشه در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت گنجانده شده و به اعضای توافق اجازه میدهد در صورت ادعای «عدم پایبندی» یکی از طرفها، تحریمهای بینالمللی علیه آن کشور را بازگردانند. این سازوکار طبق متن برجام، تنها در صورتی معتبر است که طرفهای مقابل نیز به تعهدات خود پایبند باشند. مقامات ایرانی تاکید دارند که سه کشور اروپایی با عدم اجرای تعهدات اقتصادی و سکوت در برابر اقدامات آمریکا، صلاحیت استفاده از این سازوکار را از دست دادهاند.
خبرگزاری انگلیسی «رویترز» نیز در گزارشی با اشاره به مشاهده نامه تروئیکای اروپایی به شورای امنیت سازمان ملل متحد، تصمیم سه کشور اروپایی عضو برجام برای فعال سازی مکانیزم ماشه علیه ایران را تأیید کرد.
رویترز افزود: «سه کشور اروپایی در بیانیهای اعلام کردند که تصمیم گرفتهاند پیش از آنکه در اواسط اکتبر توانایی خود را برای بازگرداندن تحریمهای تهران که تحت توافق هستهای ۲۰۱۵ با قدرتهای جهانی لغو شده بودند، از دست بدهند، مکانیسم ماشه را فعال کنند.»
رویترز به نقل از منابع اروپایی مدعی شد که سه کشور اروپایی در طول مذاکرات خود با ایران، بهدنبال «تعویق مکانیزم ماشه بودهاند، اما معتقدند که مذاکرات روز سهشنبه در ژنو تعهدات ملموس کافی از سوی ایران به همراه نداشته است.»
خبرگزاری انگلیسی افزود: «سه کشور اروپایی که وزرایشان روز چهارشنبه “مارکو روبیو” وزیر امور خارجه ایالات متحده، را از تصمیم خود مطلع کردند، ابراز امیدواری کردند که ایران تا پایان سپتامبر برای ارائه تعهداتی در مورد برنامه هستهای خود که آنها را متقاعد به تعویق اقدامات مشخص کند، وارد عمل شود.»
در بیانیه ادعایی سه کشور اروپایی که توسط رویترز مشاهده شده، آمده است: «سه کشور اروپایی متعهد به استفاده از هر ابزار دیپلماتیک موجود برای اطمینان از اینکه ایران هرگز سلاح هستهای تولید نمیکند، هستند. این شامل تصمیم ما برای فعال کردن مکانیسم اسنپبک نیز میشود.»
به ادعای رویترز، با وجود تصمیم تروئیکای اروپایی برای کلید زدن فرآیند فعالسازی مکانیزم ماشه که ایران دربرابر عواقب آن هشدار داده بود، «تعهد سه کشور اروپایی به یک راهحل دیپلماتیک همچنان پابرجاست»، بهطوریکه «سه کشور اروپایی از دوره ۳۰ روزه پس از اطلاعیه به طور کامل برای حل مسئله، استفاده خواهند کرد.»
مقامات ایران نیز تاکید کردهاند اروپا به دلیل پایبند نبودن به تعهداتش در توافق هستهای فاقد مبنای حقوقی و اخلاقی برای فعالسازی این سازوکار مقرر در این توافق علیه ایران است.
ایران اعلام کرده است پاسخ آن به بازگردانی تحریمها «شدید» خواهد بود.
در همین راستا، «کاظم غریبآبادی»، معاون حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران ظهر پنجشنبه، تأکید کرد: اروپاییها با «کمال پررویی و گستاخی» ادعا میکنند که برجام را اجرا میکنند، در حالی که شاخصها و اطلاعات موجود نشان میدهد آنها نه تنها برجام را اجرا نکردهاند، بلکه تحریمهای جدیدی نیز از جمله علیه کشتیرانی و صنعت هوایی ایران وضع کردهاند.
معاون حقوقی وزارت خارجه ایران خاطرنشان کرد: این موضوع به طرفهای اروپایی و اتحادیه اروپا به وضوح اعلام شده که اگر قصد سوءاستفاده از حسن نیت و تعاملات جمهوری اسلامی ایران را داشته باشند و فرآیند اسنپ بک را آغاز کنند، طبیعتاً ایران هم واکنش لازم را انجام خواهد داد.
وی افزود: در صورت ارسال نامه از سوی اروپا، جمهوری اسلامی ایران نیز اقدام ویژه خود از جمله ارسال نامه یا اخطاریه به شورای امنیت را انجام خواهد داد.
غریبآبادی با هشدار درباره تبعات این اقدام گفت: در چنین شرایطی، مسیر تعامل سازندهای که با آژانس بینالمللی انرژی اتمی باز شده است مسیر کاملاً تحت تأثیر قرار گرفته و ادامه این روند تعاملی دیگر معنایی نخواهد داشت.
وی در پایان تأکید کرد: ما به آنها گفتهایم که در صورت وقوع چنین اقدامی، اروپا خود را از عرصه دیپلماتیک و گفتوگوها با ایران حذف خواهد کرد.
