یکی از راهبردهای اصلی دولت چهاردهم در یارانهپردازی، حذف یارانه نقدی سه دهک بالاست. از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، یارانه حدود ۹ میلیون نفر از دهکهای هشتم و نهم حذف شده و این روند در آبانماه نیز ادامه خواهد داشت.
احمد میدری، وزیر تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در صحن علنی مجلس اعلام کرد: شرط حذف یارانه نقدی، درآمد سرانه ۱۰ میلیون تومان است؛ به این معنا که خانواده سهنفره صاحبخانه با درآمد ۳۰ میلیون تومان در دهک هشتم قرار میگیرد و اگر مستأجر باشد با حدود ۴۲ میلیون تومان.
درآمدهای بیثبات کارگران پیمانکاری
علیرضا حیدری، کارشناس رفاه و تأمین اجتماعی، با انتقاد از این معیار گفت: ۹۵ درصد کارگران مشمول قانون کار، قرارداد موقت دارند و بخش عمدهای پیمانکاری هستند؛ بنابراین درآمد آنها موقت و غیرپایدار است. فرض کنید کارگر پیمانکاری نفت ماهانه ۴۰ یا ۵۰ میلیون تومان حقوق بگیرد، اما با عدم تمدید قرارداد، درآمدش در یک بازه کوتاه به صفر برسد. چنین درآمدی نمیتواند مبنای دهکبندی و حذف یارانه نقدی باشد.
ضرورت ابزارهای هوشمند در دهکبندی
این کارشناس رفاهی تأکید کرد: دهکبندی نباید صرفاً درآمدمحور باشد. دولت باید از ابزارهای هوش مصنوعی و بانک اطلاعاتی جامع و منعطف استفاده کند تا اطلاعات اقتصادی خانوارها بهروز شود. معیارهایی مانند الگوی مصرف یا سبد مصرفی خانوار باید در حذف یارانه نقدی لحاظ شود؛ در غیر این صورت، تصمیمگیریها با عدالت همخوانی نخواهد داشت.
تجربه کشورهای مترقی و هشدار نسبت به بیثباتی
حیدری با اشاره به تجربه نروژ گفت: در این کشور شهریه مهدکودک براساس درآمد فعلی خانوار تنظیم میشود و اگر کارگری بیکار شود، دولت فوراً حمایت میکند و شهریه فرزند او به صفر میرسد.
او تأکید کرد: دستمزد بیثبات کارگران پیمانکاری نمیتواند معیار دهکبندی باشد. درآمد ۳۰ میلیون تومانی یک خانواده کارگری به معنای پایداری نیست و ممکن است به سرعت کاهش یابد یا به صفر برسد. در شرایط اقتصادی متزلزل امروز، نظام دهکبندی باید پویا و منعطف باشد و براساس دادههای جدید بهروزرسانی شود.
