بازار ارز در روزهای اخیر نوسانات شدیدی را تجربه کرده و قیمت دلار با کاهش و اصلاحات موقت روبهرو بوده است. در این میان، گمانهزنیها درباره تغییرات مدیریتی در بانک مرکزی و تاثیر اخبار سیاسی و مذاکرات بینالمللی، باعث شده فعالان بازار و سرمایهگذاران با ابهام و تردید مواجه شوند. این شرایط، اهمیت تحلیل دقیق و بررسی دلایل پشت پرده نوسانات ارز را دوچندان کرده و سوالاتی را درباره نقش بانک مرکزی و تصمیمات سیاستگذاران اقتصادی در مدیریت بازار ایجاد کرده است.
هنگامی که زمان تغییر رئیس کل بانک مرکزی فرا میرسد، بازار ارز معمولا شروع به اصلاح میکند
سعید مشکات، کارشناس بازارهای مالی، در پاسخ به پرسشی درباره دخالتهای احتمالی رئیس کل بانک مرکزی در کاهش قیمت دلار برای حفظ موقعیت خود یا تحویل بازار با قیمت پایینتر به مدیر بعدی گفت: «در دورههای گذشته نیز چنین وضعیتی وجود داشته است و هنگامی که زمان تغییر رئیس کل بانک مرکزی فرا میرسد، بازار ارز معمولا شروع به اصلاح میکند.» مشکات توضیح داد: «در دو دوره گذشته نیز بانک مرکزی با چنین شرایطی مواجه بوده است.»
هر زمان رئیس کل بانک مرکزی احساس کند احتمال برکناریاش وجود دارد، تلاش میکند قیمت دلار را بهطور موقت کاهش دهد
به گفته او، هر زمان رئیس کل بانک مرکزی احساس کند احتمال برکناریاش وجود دارد، تلاش میکند کارنامهای از خود بر جای بگذارد که کمترین رشد نرخ ارز را نشان دهد؛ حتی اگر لازم باشد قیمت دلار را بهطور موقت کاهش دهد تا با قیمت پایینتری مسئولیت را تحویل دهد.
گمانهزنیها فضای بازار ارز را ملتهب کرده است
این کارشناس بازارهای مالی افزود: «در حال حاضر نیز شایعاتی درباره احتمال تغییر محمدرضا فرزین و اختلاف او با علی مدنیزاده، وزیر اقتصاد، مطرح است. همین شایعات باعث شکلگیری گمانهزنیهایی شده، اما نمیتوان با اطمینان گفت کاهش فعلی قیمت دلار به دستور فرزین و با هدف حفظ موقعیت یا تحویل دلار ارزانتر به رئیس بعدی انجام شده است.»
به گفته مشکات، فضای بازار ارز تحت تاثیر همین گمانهزنیها ملتهب شده است. برخی فعالان تصور میکنند تغییراتی در راه است، اما هنوز هیچ نشانه قطعی از چنین رویدادی وجود ندارد.
این کارشناس بازارهای مالی با اشاره به نوسانات اخیر بازار ارز گفت: «بخشی از نوسان شدید قیمت دلار و کاهش قیمت آن در روزهای گذشته، بهدلیل جو روانی و واکنش به اخبار مطرحشده بوده است.»
انتشار خبرهایی درباره مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری روسیه، روند کاهشی قیمت دلار را شدت بخشید
مشکات توضیح داد: «قیمت دلار در روزهای گذشته در حال کاهش بود، اما با انتشار خبرهایی درباره مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا با میانجیگری روسیه، این روند شدت گرفت. ممکن است رئیس کل بانک مرکزی از این فضا به نفع خود استفاده کرده و جریان فروش را افزایش داده باشد تا نرخها پایینتر بیاید. از سوی دیگر، شایعات درباره پیغامهای غیرمستقیم ایران و اسرائیل با واسطهگری پوتین نیز بر فضای بازار تاثیر گذاشته است.»
مشکات گفت: «گفته میشود آقای لاریجانی نیز در مسکو گفتوگوهایی در همین زمینه داشته است. همچنین خبرهایی درباره احتمال مذاکرات ایران و آمریکا شنیده میشود، اما این موارد هنوز در حد شایعهاند و صحت آنها مشخص نیست.»
او تاکید کرد: «این نوع اخبار میتواند برای برخی فعالان بازار فرصتساز باشد تا از شرایط ناپایدار برای مدیریت و نوسانگیری استفاده کنند.»
بازار ارز از اخبار برای تغییر قیمت استفاده میکند
مشکات درباره نقش بانک مرکزی در روند نرخ ارز گفت: «جریان تامین ارز سرمایهای عملا بهطور غیرمستقیم در اختیار بانک مرکزی است. وقتی نرخ در بازار رسمی بالا میرود، بازار آزاد نیز افزایش پیدا میکند، اما انتشار اخبار و شایعات میتواند بهطور موقت موجب کاهش قیمت شود. بازار ارز از همین جریانهای خبری برای تغییر قیمت استفاده میکند.»
او در پایان افزود: «گاهی حتی یک خبر جزئی میتواند جهت بازار را تغییر دهد. ممکن است در بازار خبر کوچکی منتشر شود و همان باعث تغییر نرخها شود.»
