به گزارش خبرنگار مهر، محمدرضا ناظری، مدیرکل دفتر هماهنگی های اقتصادی وزارت امور خارجه امروز (دوشنبه، ۶ بهمن) در همایش «افزایش تبادل و تعاملات بینالمللی بین مناطق آزاد ایران و کشورهای عضو CIS» با حضور سفرای این کشورها، اظهار کرد: اهمیت و گسترش تجارت آزاد در اقتصاد ملی کشورها از قرن هجدهم میلادی و با آغاز فعالیت نخستین منطقه آزاد در «جبلالطارق» آشکار شد و بهتدریج روند پیدایش مناطق آزاد تجاری در نقاط مختلف دنیا توسعه یافت.
وی افزود: با آغاز به کار مناطق آزادی مانند سنگاپور و هنگکنگ، نسل جدیدی از مناطق آزاد شکل گرفت و امروز مناطق آزاد در جهان عموماً در دو قالب منطقه آزاد تجاری و منطقه پردازش یا فرآوری صادرات تعریف میشوند. بهگزارش بانک جهانی، منطقه پردازش صادرات قلمرو اقتصادی مشخصی است که در آن امکان واردات مواد اولیه، تولید، مونتاژ و صادرات مجدد کالا با حداقل عوارض و تعرفههای گمرکی فراهم است.
مدیرکل دفتر هماهنگی های اقتصادی وزارت امور خارجه ادامه داد: این مناطق عمدتاً از سوی دولتهای در حال توسعه با هدف ترویج صادرات صنعتی و تجاری ایجاد شدهاند و جمهوری اسلامی ایران نیز در سه دهه گذشته، بر همین مبنا اقدام به راهاندازی مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی در کشور کرده است.
وی بیان کرد: در مناطق آزاد ایران، قوانین و مشوقهای حمایتی برای حضور شرکتهای خارجی و انجام فعالیتهای اقتصادی در حال اجراست که شامل معافیتهای مالیاتی ۵ تا ۱۰ ساله، معافیت از پرداخت سود بازرگانی و عوارض گمرکی، تضمین بازگشت اصل و سود سرمایه، تسهیل ورود و خروج سرمایهگذاران خارجی و حتی امکان اقامت آنان در تمامی مناطق آزاد میشود.
ناظری با اشاره به نقش وزارت امور خارجه در این حوزه گفت: وزارت خارجه جمهوری اسلامی ایران با استقرار دفاتر نمایندگی خود در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی، تلاش کرده است روند ورود اتباع و سرمایهگذاران خارجی به این مناطق را تسهیل و اصلاح کند.
وی یادآور شد: یکی از کارکردهای اصلی مناطق آزاد در همه کشورها، انتقال فناوری است و با توجه به اینکه رشد فناوری بدون بهرهگیری از دانش جهانی امکانپذیر نیست، تعامل میان مناطق آزاد کشورها در این چارچوب معنا پیدا میکند. تکرار خطای جایگزینی واردات در حوزه فناوری، بزرگترین تهدید عصر کنونی است و در مقابل، استفاده از دانش جهانی باید در دستور کار قرار گیرد.
مدیرکل دفتر هماهنگی های اقتصادی وزارت امور خارجه تاکید کرد: جمهوری اسلامی ایران نیز با ایجاد مناطق آزاد، بدون افزایش هزینهها، توانسته است بهرهوری را ارتقا دهد، به رشد درآمد حقیقی مردم کمک کند و از طریق بومیسازی دانش جهانی در مناطق آزاد، از این ظرفیتها بهرهمند شود.
این مقام مسئول با اشاره به ظرفیتهای مناطق آزاد ایران گفت: مناطق آزاد کشور سرشار از توانمندیهای مهم در حوزه تجارت، گردشگری و موقعیت ژئوپلیتیکی هستند و در کریدورهای منطقهای نقش مؤثری ایفا میکنند. این مناطق سهم قابل توجهی در ایجاد اشتغال دارند و امروزه تولیدکننده بهعنوان یک سرمایهگذار اصلی در مناطق آزاد تلقی میشود.
ناظری افزود: طی سالهای گذشته، اقدامات گستردهای در مناطق آزاد ایران انجام شده و طرحهای راهبردی و زیرساختی مهمی به بهرهبرداری رسیده است، بهگونهای که این مناطق به نقاط اتصال ایران با کشورهای جهان تبدیل شدهاند.
وی تصریح کرد: اتصال راهآهن خرمشهر به بصره و اتصال راهآهن چابهار به شبکه ریلی سراسری کشور، امکان دسترسی کشورهای اوراسیا به شبهقاره هند و عراق را فراهم میکند و مناطق آزاد ایران میتوانند به نقطه اتصال مهم کشورهای منطقه از طریق ایران با جهان تبدیل شوند.
مدیرکل دفتر هماهنگی های اقتصادی وزارت امور خارجه با اشاره به ظرفیت صادراتی این مناطق گفت: مناطق آزاد ایران در حوزه صادرات محصولات تولیدی کشورهای عضو CIS و اوراسیا از ارزش و اهمیت بالایی برخوردارند و میتوانند نقش مکمل زنجیره تجارت منطقهای را ایفا کنند.
وی ادامه داد: رونق تولید نیازمند جذب سرمایه است و در کنار آن، تولید باید بهروز شود که این هدف از طریق مشارکت کشورها در قالب سازمانها و پیمانهای منطقهای و بینالمللی محقق میشود.
ناظری در پایان خاطرنشان کرد: با ایجاد یک سازمان تخصصی برای همکاریهای مناطق آزاد کشورهای حوزه اوراسیا، با هدف مشارکت در جذب سرمایهگذاری، بهرهگیری از مزیتهای نسبی و مطلق اعضا و همکاری در انتقال فناوری، میتوان گام مؤثری در تقویت اقتصاد کشورهای عضو برداشت و همزمان دسترسی آسان آنها به آبهای آزاد از طریق جمهوری اسلامی ایران را فراهم کرد.
