خبرگزاری مهر-گروه دین و اندیشه: خداوند متعال دین اسلام را برای هدایت انسانها فرستاده و هر آنچه را برای رسیدن به بالاترین قله فضیلت بدان نیازمندند برایشان تبیین فرموده است. در طرح ملی زندگی با آیه، هر روز ماه مبارک رمضان، مهمان یک آیه از آیات کلام وحی خواهیم بود. تفسیر و تلاش برای فهم قرآن کریم از زمان پیامبر اعظم (ص) تا به امروز ادامه داشته است و جاودانگی قرآن سبب میشود تا تفسیر آن کتاب در هر عصر و زمانی ادامه یابد؛ چرا که آیات قرآن، مهمترین و نخستین منبع برای فهم دین به شمار میروند.مهمترین ویژگی تفسیری که در ادامه، آن را مشاهده میکنید، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدیً لِلنَّاسِ».در این تفسیر فقط به کشف معنا و ذکر پارهای الفاظ و عبارات تفسیری صرف بسنده نمیشود؛ بلکه آنها درآمدی برای تبیین ابعاد هدایتی کلام خداوند قرار داده شده و مخاطب را از معبر لفظ به معنا و از معبر معنا به بلندای هدایت قرآن، سوق میدهد.
طرح زندگی با آیهها درصدد است که عموم مردم را با مفاهیم آیات منتخب بیش از پیش آشنا کند و خبرگزاری مهر در مجموعه مطالب «زندگی با آیه ها» به صورت تفصیلی و تصویری با بیان استاد محمدعلی انصاری مفسر قرآن کریم، تفسیر این آیات مبارکه را تقدیم نگاه مخاطبان میکند.
سوره حدید آیه ۲۵
لَقَدْ أَرْسَلْنَا رُسُلَنَا بِالْبَیِّنَاتِ وَأَنْزَلْنَا مَعَهُمُ الْکِتَابَ وَالْمِیزَانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ ۖ وَأَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ وَمَنَافِعُ لِلنَّاسِ وَلِیَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ وَرُسُلَهُ بِالْغَیْبِ ۚ إِنَّ اللَّهَ قَوِیٌّ عَزِیزٌ
همانا ما پیامبران خود را با دلایل روشن فرستادیم و با آنان کتاب و ترازو [ی تشخیص حق از باطل] نازل کردیم تا مردم به عدالت بر خیزند، و آهن را که در آن برای مردم قوت و نیرویی سخت و سودهایی است، فرود آوردیم و تا خدا مشخص بدارد چه کسانی او و پیامبرانش را در غیاب پیامبران یاری میدهند؛ یقیناً خدا نیرومند و توانای شکست ناپذیر است.
نکتهها
مراد از «البینات»، معجزاتِ روشنگر است که حجّت را بر مردم تمام میکند و مراد از «الْکِتابَ»، وحی آسمانی است که باید مکتوب شود و کتاب گردد.
مراد از «میزان»، یا همین ترازوی مورد استفاده در داد و ستدهاست که نماد قسط و عدالت است و یا قوانین شریعت که معیار سنجش حق از باطل است و یا عقلِ بشر، که میزان شناخت نیک از بد است. «۱»
مراد از انزال آهن در «أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ»، شبیه انزال چهارپایان در «أَنْزَلَ لَکُمْ مِنَ الْأَنْعامِ ثَمانِیَةَ أَزْواجٍ» «۲» میباشد. زیرا بر اساس آیهی «وَ إِنْ مِنْ شَیْءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ» «۳» منشأ وجودی هر چیز نزد خداوند است و او هر موجودی را پس از تعیین حدود وجودیش، به این عالم میآورد، که این خود نوعی نزول است. «۴»
مراد از یَنْصُرُهُ … بِالْغَیْبِ آن است که خدای نادیده و رسولان او را بی آنکه دیده باشند یاری کنند و روشن است که مراد از یاری خدا، یاری دین اوست که توسط رسولان به مردم ابلاغ شده است.
بهرهگیری از آهن، بارها در قرآن مطرح شده است. ذوالقرنین برای ساختن سد معروف خود، از مردم، آهن تقاضا کرد. نرم شدن آهن در دست حضرت داود، یکی از نعمتهای ویژه خداوند به اوست، «أَلَنَّا لَهُ الْحَدِیدَ» «۵» در این آیه نیز برای آهن کلمه منافع به کار رفته است، در قیامت نیز برخی ابزار عذاب مجرمان از آهن است. «وَ لَهُمْ مَقامِعُ مِنْ حَدِیدٍ» «۶»
پیامها
۱- در مدیریّت به هر کس مسئولیّت میدهیم باید ابزار کار او را در اختیارش قرار دهیم. أَرْسَلْنا رُسُلَنا بِالْبَیِّناتِ وَ … الْکِتابَ وَ الْمِیزانَ
۲- در مدیریّت صحیح، راهنمایی از مدیر، و عمل از مردم است. أَرْسَلْنا … الْکِتابَ وَ الْمِیزانَ … لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»
۳- عدالت واقعی در سایه قانون و رهبر الهی است. رُسُلَنا … الْکِتابَ … لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ
۴- فلسفه نبوّت، ایجاد عدالت است. أَرْسَلْنا رُسُلَنا … لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ
۵- بعد از اتمام حجّت از طرف خداوند، مسئولیّت با مردم است که برای عمل و اجرا بپاخیزند. أَرْسَلْنا … أَنْزَلْنا… لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ
۶- عدالت در تمام ابعاد مطلوب است. «بِالْقِسْطِ» مطلق آمده که شامل همه چیز میشود. «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»
۷- تمام انبیا، یک هدف دارند. أَرْسَلْنا رُسُلَنا … لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ
۸- مردم باید حکومت و تشکیلات داشته باشند تا بتوانند برای قسط بپاخیزند و جلو طغیانگران را بگیرند. «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ»
۹- اول کار فرهنگی و تربیتی، بعد اعمال قدرت و تنبیه. أَنْزَلْنا … الْکِتابَ وَ الْمِیزانَ …وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ
۱۰- جامعه به سه قوه نیاز دارد: مقنّنه، «الْکِتابَ»، قضائیّه «الْمِیزانَ لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ» و مجریّه. «أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ»
۱۱- با موانع گسترش عدالت، باید برخورد شدید کرد. «لِیَقُومَ النَّاسُ بِالْقِسْطِ وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِیدَ فِیهِ بَأْسٌ شَدِیدٌ»
۱۲- پذیرش دعوت انبیا در حقیقت نصرت خداست. «وَ لِیَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ»
۱۳- حمایت از دین و اولیای خدا، زمانی ارزش دارد که از باطن دل و طیب نفس باشد. «مَنْ یَنْصُرُهُ وَ رُسُلَهُ بِالْغَیْبِ»
۱۴- گمان نکنیم خداوند به نصرت ما محتاج است. لِیَعْلَمَ اللَّهُ مَنْ یَنْصُرُهُ … إِنَّ اللَّهَ قَوِیٌّ عَزِیزٌ
