خبرگزاری مهر، یادداشت مهمان، احمد منصوری ماتک، پژوهشگر قرآنی: پس از اغتشاشات دیماه ۱۴۰۴ و انتشار روایتهای مسموم علیه نظام و مردم، ضرورت دوچندان برای «جهاد تبیین عملی» احساس شد. تجربه تاریخی و آموزههای قرآنی نشان میدهد که حقیقت تنها با عمل و کنار مردم ایستادن اثرگذار است. این یادداشت قصد دارد مسیر دقیق و عملیاتی دفاع از معیشت مردم، نقد منصفانه ضعفها و مقابله با روایتهای تحریفشده را روشن کند.
جهاد تبیین در عصر روایتهای مسموم، وظیفهای قرآنی و اجتماعی است؛ نه شعار. قرآن حقیقت را نیرویی زنده میداند: «وَقُل جَاءَ الحَقُّ وَزَهَقَ البَاطِلُ» (اسراء/۸۱) و دروغِ آراسته را افشا میکند: «أَفَمَنْ زُیِّنَ لَهُ سُوءُ عَمَلِهِ فَرَآهُ حَسَنًا» (فاطر/۸). تجربه امام خمینی (ره) در رسواکردن رژیم پهلوی، نمونه روشن کارآمدی روایتی صادق است. اما تبیین فقط گفتن نیست؛ اقدام مؤثر لازم است. همانگونه که در ماجرای موسی (ع) حقیقت با عمل ظاهر شد: «فَإِذَا هِیَ تَلْقَفُ مَا یَأْفِکُونَ» (اعراف/۱۱۷)، و پیامبر (ص) الگوی عملی بود: «لَقَدْ کَانَ لَکُمْ فِی رَسُولِ اللهِ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ» (احزاب/۲۱).
اغتشاشات دیماه ۱۴۰۴ نمونهای از تلاش دشمن برای دامن زدن به نارضایتی و انتشار روایتهای مسموم بود. برخی گروهها با سوءاستفاده از مشکلات معیشتی و ضعفهای اقتصادی و البته بحران هویتی و فرهنگی که از مدتها قبل در فضای مجازی و در قالب فیلم و سریال سینمای خانگی طراحی کرده بودند اقدام به تحریف واقعیت کردند تا مردم را از مسیر حق و انصاف منحرف کنند. در این شرایط، جهاد تبیین به معنای واقعی، یعنی حضور فعال در کنار مردم، شنیدن دغدغهها و تبدیل آنها به مطالبهگری مسئولانه، اهمیت ویژهای دارد.
امروز جهاد تبیین یعنی ایستادن کنار مردم، نه کنار نظام سرمایهداری و نه کنار افراد ذینفوذِ مخرب؛ یعنی دفاع از معیشت فقرا و مطالبهگری درست از اقتصاد ناسالم. ایمان از نفی طاغوت آغاز میشود: «فَمَنْ یَکْفُرْ بِالطَّاغُوتِ وَیُؤْمِنْ بِاللَّهِ…» (بقره/۲۵۶). این نفی، هم شامل هیمنه پوشالی نظام سلطه است و هم ساختارهای ناکارآمد داخلی. اقشار انقلابی حق ندارند ضعفها را تطهیر کنند یا از آن طرف سیاهنمایی کنند؛ باید حقیقت را منصفانه و روشن بگویند: «وَلَا تَکُونُوا کَالَّذِینَ قَالُوا سَمِعْنَا وَهُمْ لَا یَسْمَعُونَ» (انفال/۲۱). مدیریت هیجان، شرط اثرگذاری است.
راهحل فوری برای اقتصاد وجود ندارد؛ اصلاح اساسی لازم است و باید صادقانه با مردم در میان گذاشته شود. مطالبهگری مسئولانه یعنی تمرکز بر قانونگرایی، شفافیت، مبارزه با رانت، انضباط مالی و تولیدمحوری؛ نه هجوم احساسی به ویترینها. مردم، رسانهها و نخبگان موظفاند در عین نقد شجاعانه کاستیهای داخلی، دستاوردها را دقیق تبیین و ظلم نظام سلطه را افشا کنند: «بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَی الْبَاطِلِ فَیَدْمَغُهُ» (انبیا/۱۸).
مجلس باید ناظر ملی باشد، نه کارگزار امتیازهای محلی. وقتی نماینده بهجای منافع ملی، امتیاز منطقهای میگیرد، نظارت بر دولت تضعیف میشود و دودش به چشم همه میرود.مثلاینکه اگر هرکس فقط سقف خانه خود را تعمیر کند و دیوار مشترک را رها کند، فروریختن دیوار، خانه دیگران را نیز ویران میکند. جهاد تبیین، تغییر این عادت از مطالبه شخصی به مطالبه ملی است.
تجربه دیماه ۱۴۰۴ نشان داد که مردم مسلمان و دیندار با وجود فشارهای اقتصادی، حاضر به تحریف واقعیت و پیروی از روایتهای دشمن نبودند. آنها با حضور فعال در خیابانها، گفتگو با رسانهها و همکاری در شبکههای اجتماعی، روایت صحیح از وضعیت کشور و ظلمهای خارجی را بهاشتراک گذاشتند. این حضور، نمونه عملی همان آموزه قرآنی است که شکستهای زمینی را به پیروزی معنوی تبدیل میکند: «وَلَا تَحْسَبَنَّ الَّذِینَ قُتِلُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ أَمْوَاتًا» (آلعمران/۱۶۹).
وعده الهی روشن است: «کَتَبَ اللَّهُ لَأَغْلِبَنَّ أَنَا وَرُسُلِی» (مجادله/۲۱). پیروزی با ایمان، انسجام و اقدام ممکن است: «کَمْ مِنْ فِئَةٍ قَلِیلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً کَثِیرَةً بِإِذْنِ اللَّهِ» (بقره/۲۴۹). امروز، همانگونه که ذوالقرنین گفت: «فَأَعِینُونِی بِقُوَّةٍ» (کهف/۹۵)، باید همافزا شویم: رسانه صادق، مردم مطالبهگر، مسئول پاسخگو.
نتیجه روشن و اقناعگر این است: جهاد تبیین، با ایستادن کنار مردم و اصلاح ساختارها، جنگ روایتها را به نفع حقیقت و معیشت به پایان میبرد؛ و این همان مسیر اطمینانبخشِ پیروزی حق است. همانطور که مردم دیماه نشان دادند، همراهی حقیقی با مردم، افشای ظلم، و مطالبهگری مسئولانه، نهتنها مانع سوءاستفاده دشمن میشود، بلکه پیوند میان دیانت، جامعه و عدالت را تقویت میکند و نشان میدهد که ایستادگی در مسیر حق، همیشه نتیجهبخش است.
