به گزارش اقتصاد آنلاین، بر اساس اطلاعات مرکز آمار ایران، سهم آموزش در کل هزینههای خانوار در شش دهک اول جامعه زیر ۲ درصد قرار دارد. همچنین هزینه آموزش در دهکهای پایینی مانند اول دوم و سوم بسیار پایین و نگران کننده است. در واقع آموزش فرزندان و ایجاد تخصص در آنها، یکی از موثرترین راهها و شاید بتوان گفت تنها راه برای خروج این افراد از گروه کم درآمد جامعه میباشد.
پایین بودن هزینههای آموزش در این گروهها، میتواند امید به خروج این افراد از گروه کم درآمد را از بین ببرد و باعث شود تا خانوارهای عضو این گروه در تله فقر گیر کنند.
یک مقایسه بینالمللی
بانک جهانی در گزارشی در سال ۲۰۲۲ به بررسی وضعیت هزینهکرد خانوار برای آموزش در کشورهای دنیا پرداخته است. طبق این گزارش که ۱۰۰ کشور با درآمد متوسط و پایین در بین سالهای ۲۰۰۹ الی ۲۰۲۰ را بررسی میکند، به طور میانگین خانوارها در این کشورها ۳.۲ درصد از بودجه خود را به آموزش اختصاص میدهند. همچنین دادهها نشان میدهد به طور میانگین این سهم دستخوش تغییرات چندانی نشده و کاهش چشمگیری پیدا نکرده است. با این حال، در بسیاری از کشورهای مورد مطالعه سهم آموزش از هزینههای خانوار افزایش پیدا کرده است. به عنوان مثال، در پرو سهم آموزش از سبد خانوار از ۳.۸ درصد در سال ۲۰۰۷ به ۴.۱ درصد در سال ۲۰۱۷ رسیده است.
همچنین در ترکیه این سهم از ۲ درصد در سال ۲۰۱۰ به ۲.۳ درصد در سال ۲۰۱۶ رسیده است. در برخی از کشورها این افزایش به میزان بیشتری گزارش شده است. به عنوان مثال، در غنا این سهم از ۸.۹ درصد در سال ۲۰۰۶ به ۱۳.۱ درصد در سال ۲۰۱۷ رسیده است. از سوی دیگر، گزارش بانک جهانی نشان میدهد در ۳۰ کشور، خانوارهایی که در پردرآمدترین گروه جامعه قرار دارند به طور میانگین ۴.۲ درصد و خانوارهایی که در کم درآمدترین گروه قرار دارند به طور میانگین ۲.۴ درصد از بودجه خود را صرف هزینههای آموزش میکنند.
خانوارها در کدام استان بیشتر برای آموزش هزینه میکنند؟
به طور میانگین، خانوارهای شهری در استان بوشهر بیشتر از سایر استانها برای آموزش هزینه میکنند. هر خانوار شهری در این استان، به طور میانگین ۳ میلیون و ۷۵۲ هزار تومان در سال ۱۴۰۲ برای بخش آموزش هزینه کرده است که سهمی ۲.۷۱ درصدی از کل هزینههای خانوار در این استان دارد. پس از آن، هر خانوار شهری در استان تهران، به طور میانگین ۳ میلیون و ۳۶۷ هزار تومان در سال ۱۴۰۲ برای بخش آموزش هزینه کرده است که سهمی ۱.۲۳ درصدی از کل هزینههای خانوار در این استان دارد. همچنین هر خانوار شهری در استان فارس، به طور میانگین ۳ میلیون و ۲۴۷ هزار تومان در سال مذکور برای بخش آموزش هزینه کرده است که سهمی ۱.۸۳ درصدی از کل هزینههای خانوار در این استان دارد.
کمترین هزینه برای بخش آموزش نیز مربوط به استانهای سمنان، ایلام، و آذربایجان غربی میباشد. هر خانوار شهری در استان سمنان، به طور میانگین ۷۴۵ هزار تومان در سال ۱۴۰۲ برای بخش آموزش هزینه کرده است که سهمی ۰.۹۵ درصدی از کل هزینههای خانوار در این استان دارد. پس از آن، هر خانوار شهری در استان ایلام، به طور میانگین ۷۶۹ هزار تومان برای بخش آموزش هزینه کرده است که سهمی ۱.۰۵ درصدی از کل هزینههای خانوار در این استان دارد. همچنین هر خانوار شهری در استان آذربایجان غربی، به طور میانگین کمی بیش از ۱ میلیون تومان برای بخش آموزش هزینه کرده است که سهمی ۱.۳۳ درصدی از کل هزینههای خانوار در این استان دارد.
نمودار زیر هزینه یک خانوار شهری برای بخش آموزش در استانهای مختلف را نشان میدهد.
آموزش تا چه اندازه بر درآمد تأثیر دارد؟
مطالعات بسیار زیادی در مورد تأثیر آموزش بر درآمد افراد در سرتاسر دنیا وجود دارد. طبق اطلاعات مرکز آمار ایران در سال ۱۴۰۲، خانوارهایی که سرپرست آنان در گروه فوق لیسانس و بالاتر قرار دارد، حدود ۳ برابر (۲.۹۷ برابر) بیشتر از گروه بی سواد درآمد داشتهاند.
همچنین خانوارهایی که سرپرست آنان در گروه فوق لیسانس و بالاتر قرار دارد، حدود ۳۱ درصد درآمد بیشتری نسبت به گروه لیسانس تا کمتر از فوق لیسانس دارند.
