حامد سعادت کارگردان مستند «جنگل قائم» که در چهل و چهارمین جشنواره فیلم فجر حضور دارد در گفتگو با خبرنگار مهر درباره این مستند عنوان کرد: موضوع مستند «جنگل قائم» درباره یک جنگل دستکاشت در حاشیه کوههای شیوشگان کرمان است. قصه برمیگردد به اوایل دهه ۲۰ و ۳۰؛ زمانی که در کرمان بادهای فصلی همراه خودشان از شنها و ریگهایی که دور تا دور شهر را احاطه کرده بودند، ریزگرد و شن به شهر میآوردند. آن سالها این پدیده آنقدر حاد شد که در حوالی ساعت ۱۱ یا ۱۲ ظهر آنقدر آسمان تاریک میشد که چراغهای شهر را روشن میکردند.
دختری که گوشوارههایش را برای درختان فروخت
وی ادامه داد: پس از مدتی به ذهن برخی از بزرگان شهر میرسد که در مسیر بادی که به شهر کرمان میآمده درخت بکارند. اوایل ۱۳ نوع گونه درختی را میکارند اما اواخر به این نتیجه میرسند که فقط کاج و سرو و نارون میتواند در کمآبی و با این حجم درختکاری استفاده شود و امروز هم بالای ۸۰ درصد درختان این جنگل کاج و سرو و تعداد محدودی نیز نارون است. این درختکاری تا حدود سال ۶۰ ادامه داشت و میشود گفت که از اواسط دهه ۵۰ و همزمان با رشد درختان مشکل گرد و خاک کرمان حل میشود.
سعادت با اشاره به دغدغهاش در تولید این مستند بیان کرد: بحث اتحاد و بحث محیط زیست برای من در این مسیر اهمیت زیادی داشت؛ اینکه برای انجام یک کار بزرگ حتماً باید مردم دخیل باشند و تا مردم ورود نکنند، هیچ کار بزرگی در هیچ جای دنیا توسط هیچ دولتی امکانپذیر نیست. رویکرد من در این فیلم همین مشارکت مردمی در بهبود محیط زندگیشان بود.
این کارگردان در رابطه با فرایند تولید این مستند ابراز کرد: پژوهش این مستند حدود ۱۳ سال طول کشید. مشکل اصلیمان در این کار مساله آرشیو و پیدا کردن اسناد، عکسها و فیلمها بود و این کار بسیار زمان برد. تولید این مستند با مشارکت مرکز گسترش و شهرداری کرمان بوده است. راوی فیلم ما هم زنی است که در کودکی و زمانی که در مراسمی مردم برای این درختکاری کمکهای مالی جمع میکردند، گوشوارهاش را اهدا میکند.
سینمای مستند چیزی از سینمای داستانی کم ندارد
سعادت در رابطه با جشنواره امسال فیلم فجر اظهار کرد: فیلم مستند و فیلم کوتاه به آن شکلی که باید به دست مخاطب نمیرسد و اکرانهای مردمی ندارد. امروز، سینمای مستند ایران حرف برای گفتن دارد. فیلمهای مستند ما از سینمای داستانی هیچ چیزی کم ندارند و تنها تفاوت همین بحث ستارههاست. اما از لحاظ قصه، پرداخت و شیوه ساخت مستندهای ما حتی پیشروتر از فیلمهای داستانیای که در سینمای بدنه ایران ساخته میشود، شدهاند.
وی افزود: اگر به جشنوارههای معتبر دنیا نگاه کنیم میبینیم که گاهی یک فیلم مستند رقابت تنگاتنگی با سینمای داستانی دارد و به عنوان بهترین فیلم جشنواره معرفی میشود. جشنواره فجر به عنوان ویترین اصلی سینمای ایران در یک سال گذشته، باید رویکردش را عوض کند و یک نگاه ویژه به فیلمهای کوتاه و مستندها داشته باشد.
این کارگردان در پایان گفت: زود است که بخواهیم در مورد داوری حرف بزنیم. امیدوارم که جشنواره خوبی در پیش داشته باشیم و بتوانیم محصول یک سال تولید سینمای ایران را به دست مردم برسانیم. این تنها امیدی است که میتوانیم داشته باشیم.
