به گزارش خبرنگار مهر، با توجه به ناآرامیها در سطح شهرها به ویژه پایتخت، مراکز هنری، گالریها و برنامههای هنری یا به طور کامل تعطیل یا به صورتی محدود برگزار شدند. قطع سراسری اینترنت سبب شد هنرمندان و اهالی هنر، نتوانند واکنشها در قالب آثارشان، نسبت به شرایط موجود را به اشتراک بگذارند اما به تدریج که محدودیتهای کمتری اعمال شد، آثار هنرمندان تجسمی مرکز هنرهای تجسمی حوزه هنری و به ویژه طراحان گرافیک در فضای مجازی منتشر شد که در ادامه برخی از آنها را برمیشمریم.
یکی از موضوعاتی که توسط هنرمندان برای خلق اثر مورد توجه قرار گرفته، سیاستهای ترامپ و صحبتهای او در مورد ایران و مردم ایران است که قبل از ناآرامیهای کشور نیز مطرح بود و به شکلگیری این ناآرامیها نیز دامن زد.
از جمله این آثار، ۲ اثر کارتونی با عنوان «ترامپ، وعدهها و خواستههایش!» از محمدرضا دوست محمدی است که به سیاستهای سلطهجویانه و تروریستی ترامپ اشاره دارد.
تأثیرپذیری هنر گرافیک از وقایعی مانند جنگ و ناآرامیهای اجتماعی عمیق، مستقیم و اغلب ناگزیر است، زیرا گرافیک هنری است که در تماس دائمی با واقعیتهای روزمره و شرایط اجتماعی شکل میگیرد. «هنر گرافیک» در وقایع بزرگی مانند جنگها و ناآرامیهای اجتماعی نقشی تعیینکننده و چندلایه دارد و صرفاً به زیبایی بصری محدود نمیشود، بلکه به ابزاری مؤثر برای انتقال معنا، شکلدهی افکار عمومی و ثبت تاریخی تبدیل میشود.
«گرافیک» زبان سریع و مستقیم ارتباط است؛ در شرایط جنگ و بحران که زمان و تمرکز مخاطب محدود است، تصویر، پوستر، اینفوگرافی و نشانههای بصری میتوانند پیامهای پیچیده را در کوتاهترین زمان منتقل کنند. از سوی دیگر، گرافیک نقش مهمی در ساخت و یادآوری حافظه جمعی دارد. بسیاری از وقایع جنگی نه از طریق متنهای طولانی، بلکه با پوسترها، نشانهها، تایپوگرافیها و تصاویر نمادین در ذهن نسلها باقی میمانند. این آثار به مرور به اسناد بصری تاریخ تبدیل میشوند و نگاه یک جامعه به آن دوره را شکل میدهند.
جنگ و ناآرامی سبب تغییر در مضامین گرافیک میشود؛ مفاهیمی مانند هویت، وطن، مرگ، ایثار، مقاومت، ترس، امید و همبستگی جمعی به محور اصلی آثار تبدیل میشوند. بسیاری از طراحان بهجای نگاه فردی، به سمت بیان جمعی و اجتماعی حرکت میکنند و آثارشان بازتابدهنده احساسات عمومی جامعه در آن مقطع تاریخی است. گرافیک همچنین در حوزه روحیهبخشی و مقاومت روانی تأثیرگذار است. در شرایط ناآرامی، طراحی هوشمندانه میتواند حس همبستگی، امید، پایداری و هویت جمعی را تقویت کند. استفاده از رنگها، نمادهای ملی، عناصر فرهنگی و روایتهای بصری مشترک، به جامعه کمک میکند تا فشار روانی بحران را بهتر مدیریت کند.
در مقابل، گرافیک میتواند ابزاری برای «جنگ روایتها» نیز باشد. در دنیای امروز، نبردها فقط در میدان نظامی رخ نمیدهند، بلکه در عرصه رسانه و تصویر ادامه پیدا میکنند. گرافیک در این فضا نقش کلیدی در جهتدهی افکار عمومی، مقابله با پروپاگاندا یا حتی تشدید تنشها دارد؛ به همین دلیل مسئولیت طراح در این موقعیتها بسیار سنگین است.
در نهایت، هنر تجسمی و تصویری در جنگ و ناآرامی نهتنها بازتابدهنده واقعیت، بلکه سازنده معنا است؛ هنری که میتواند آگاهیبخش، آرامکننده، مستندساز یا جهتدهنده باشد و به همین دلیل یکی از مؤثرترین ابزارهای فرهنگی در مواجهه با بحرانهای اجتماعی و تاریخی به شمار میآید.
