افشین علیار منتقد سینما با اشاره به عرضه قسمت اول سریال «سووشون» به تحلیل و نقد برخی موارد آن پرداخت و در این باره به خبرنگار مهر بیان کرد: این علاقه و ضرورت وجود دارد که در سینما و سریال سازی از کتاب های مهم اقتباس و بهره گرفته شود که این اتفاق بسیار خوبی است چون اگر مردم کتاب نمیخوانند، حداقل بتوانند این آثار را تماشا کنند.
وی ادامه داد: با این حال مسئلهای که برای من پیش آمد این بود که هنگام تماشای قسمت اول، احساس کردم خانم آبیار با توجه به اینکه کارگردان سینما است از شرایط و خط قرمزهای تلویزیون، شبکه خانگی و … اطلاع کافی دارد پس چرا تصور میکند باید ارتباطات نامرسوم فرهنگی را در سریال خود نمایش دهد؟ من نه انسان متعصبی هستم و نه قصد ممیزی دارم اما از کارگردان و تهیهکننده میپرسم چگونه فکر میکنند باید این گونه شیوههای نمایشی را به تصویر بکشند و انتظار تولید و پخش بدون مشکل را داشته باشند؟
این منتقد سینما با اشاره به اقتباس از داستان تصریح کرد: هنرمند کسی است که با خواندن رمان یا فیلمنامه، با تکیه بر ذهنیت و درک شخصی خود، آفرینش تازهای ارائه دهد اما رفتن به سمت اقداماتی خارج از چارچوب و استاندارد، برای مخاطب قابل پذیرش نیست و بیشتر خودنمایی و خودشیرینی است که در قسمت آغازین و افتتاحیه سریال دیدیم و رویکرد درستی نیست. امیدوارم آنچه در سریال رخ داد و اقدامات پلتفرم صرفاً تبلیغاتی نباشد؛ هرچند بسیاری چنین تعبیری داشتند.
بعید است کارگردان و پلتفرم خط قرمزها را ندانند
وی با طرح این پرسش که ضوابط پلتفرمها تا چه اندازه نسبت به نوع روابط انسانی و رعایت عرف مشخص است، گفت: بعید میدانم مدیران و مسئولان پلتفرم ها از خط قرمزها بیاطلاع باشند. معمولاً این ضوابط اطلاع داده می شود و در کل موضوع جدید و پیچیده ای نیست که پلتفرم یا کارگردان نداند. از همین رو درباره اتفاقی که برای سریال «سووشون» افتاده، احتمال شگردهای تبلیغاتی را می دهند.
وی در بخش دیگر صحبت هایش درباره اینکه از توقیف آثار استقبال نمی کند، گفت: با این حال برای اولین بار از مسئولان تشکر میکنم که این اتفاق را متوقف کردند و معتقدم نباید چنین اتفاقاتی در تلویزیون و شبکه خانگی ما رخ دهد؛ چه از جنبه کار تبلیغاتی و چه هنجارشکنی، مطمئنم این مسائل قابل حل است. کارگردان و تهیهکننده، هر ۲ از فعالان سینمایی هستند، اما چرا اینگونه از مرزها عبور میکنند، برای من جای سوال دارد و موجب ناراحتی است.
این منتقد سینما در ادامه درباره فیلمبرداری سریال «سووشون» گفت: فیلمبرداری این مجموعه واقعاً مرا دچار سرگیجه کرد و نحوه اجرای چنین فیلمبرداری را متوجه نشدم.
لهجه شیرازی صرفاً در دهان بازیگر گذاشته شده است
وی با اشاره به لهجه شیرازی بازیگران سریال افزود: آشنایی نسبی با لهجه شیرازی دارم و همین موضوع باعث شد به نحوه بیان برخی عبارات توجه بیشتری داشته باشم اما متأسفانه باید بگویم لهجه شیرازی در این سریال بسیار رها و غیردقیق استفاده شده است، به گونهای که گویی بازیگر صرفاً لهجه را در دهان خود قرار داده و نتوانسته آن را کاملاً از آنِ خود کند. بازیگر حرفهای باید بتواند لهجه را به خوبی اجرا کند، اما در این سریال اینگونه نیست و به نظر میرسد حتی با وجود حضور مشاور لهجه، راهنمایی دقیقی صورت نگرفته است. حتی برخی عبارتها به غلط و اشتباه استفاده شده است.
علیار ادامه داد: فیلمبرداری، نحوه اجرای لهجه و حتی پیشبرد قصه در سریال «سووشون» در آن یک ساعت و نیم قسمت اول، بیش از هر چیز به نمایش فضای عروسی محدود شده است و از روایت داستان آنطور که باید به تصویر کشیده شود و دراماتیزه شود خبری نیست.
تلاش برای جذب مخاطب تا روایت اصولی داستان
وی تأکید کرد: تعریف کردن قصه نیازمند شرایط خاص و گفتگوی درست با مخاطب است؛ اما در این سریال چنین شرایطی را ندیدهام و احساس میکنم تلاش خانم آبیار بیشتر معطوف به جذب مخاطب بوده تا روایت اصولی داستان.
این منتقد سینما با اشاره به برخی تمجیدها و به کار بردن عباراتی مثل «حیرت انگیز» درباره سریال گفت: نقدهایی که در روزهای اخیر درباره این سریال مطرح شده، عموما به شگفتیهای اغراقآمیز و تمجیدهای عجیب اشاره دارند که به نظر میرسد بیشتر جنبه حمایت تبلیغاتی دارد تا نقد واقعی. در دورهای به سر میبریم که برخی افراد، تنها به اعتبار منتقد بودنشان یا شهرت خود، از آثار حمایت میکنند؛ حمایتی که دستکم در قسمت اول سریال چندان قابل دفاع نیست. گویی پولی پرداخت شده و در ازای همان مبلغ، تعریفهای حیرتانگیز و خارج از واقعیت مطرح میشود که واقعاً جای تأسف دارد.
علیار در پایان گفت: حرفه نقد، حرفهای بسیار محترم است اما برخی افراد به خاطر پول یا امتیاز از اعتبار خود خرج می کنند و من افسوس می خورم که چگونه آبروی منتقدان قربانی این اتفاقات میشود.
