یارانه نقدی که در سال ۱۳۹۰ معادل حدود ۴۳ دلار ارزش داشت، اکنون در سال ۱۴۰۴ به حدود ۳/۵ دلار رسیده است؛ یعنی بیش از ۹۱ درصد افت قدرت خرید. این کاهش شدید، تنها یک آمار اقتصادی نیست، بلکه نشانهای از فرسایش عمیق سیاستهای حمایتی در برابر تورم و افت ارزش پول ملی است.
پرداختی که دیگر از معیشت مردم دفاع نمیکند
یارانهای که روزی قرار بود «مسکنی برای فشارهای معیشتی» باشد، امروز حتی هزینه یک وعده ساده غذایی را هم پوشش نمیدهد. در حالی که مبلغ اسمی یارانه تقریباً ثابت مانده، هزینههای زندگی—از خوراک و مسکن تا انرژی و درمان—چندین برابر شده است.
مشکل اصلی؛ نبود سیاست پایدار حمایتی
آنچه یارانه را بیاثر کرده، خودِ سیاست پرداخت نیست، بلکه نبود برنامهای برای حفظ ارزش واقعی آن است. وقتی مبلغ یارانه ثابت میماند اما تورم سالهاست دورقمی است، نتیجهای جز حذف تدریجی آن از سبد معیشت مردم نخواهد بود.
در نهایت، ادامه این مسیر بدون اصلاحات جدی، یارانه نقدی را از یک ابزار حمایتی به عددی نمادین و کماثر تبدیل میکند؛ رقمی که هر ماه پرداخت میشود، اما دیگر معنایی برای «حمایت واقعی از زندگی مردم» ندارد.
واریز دو مرحلهای یارانه نقدی
بر اساس اعلام سازمان هدفمندسازی یارانهها، یارانه نقدی آبانماه در دو نوبت به حساب سرپرستان خانوارهای مشمول واریز خواهد شد. دهکهای اول تا سوم در تاریخ ۲۵ آبان و دهکهای چهارم تا نهم در تاریخ ۳۰ آبان یارانه خود را دریافت میکنند.
زمان و مبلغ یارانه نقدی
مبالغ یارانه نقدی از اردیبهشت ۱۴۰۱ تاکنون تغییری نداشته است. دهکهای اول تا سوم به ازای هر نفر ۴۰۰ هزار تومان و دهکهای چهارم تا نهم ۳۰۰ هزار تومان دریافت میکنند. این در حالی است که روند حذف یارانه افراد پردرآمد در دهکهای هشتم و نهم همچنان ادامه دارد.
حذف یارانه پردرآمدها
از ابتدای سال ۱۴۰۴ تاکنون، یارانه حدود ۹ میلیون نفر از دهکهای هشتم و نهم حذف شده است و این روند در آبانماه نیز ادامه خواهد داشت. سیاست دولت در این زمینه تمرکز بر حمایت از دهکهای پایین و حذف یارانه افراد پردرآمد عنوان شده است.
