بر اساس ماده ۹۱ قانون تأمین اجتماعی، برای تحت پوشش قرار گرفتن والدین، سن پدر باید حداقل ۶۰ سال و سن مادر ۵۵ سال باشد. برای همسر زنان بیمهشده، حداکثر سن ۶۰ سال تعیین شده است. در صورتی که شرایط سنی احراز نشود، کمیسیونهای پزشکی سازمان میتوانند با تأیید ازکارافتادگی کلی، امکان برقراری کفالت را فراهم کنند.
فرزندان پسر تا ۲۲ سالگی و در صورت اشتغال به تحصیل یا ازکارافتادگی، و فرزندان دختر تا زمانی که ازدواج نکردهاند، میتوانند تحت پوشش بیمهای والدین قرار گیرند. در صورت ازدواج یا اشتغال، این پوشش قطع خواهد شد. تنها همسر، فرزندان، پدر و مادر میتوانند بهعنوان افراد تحت تکفل محسوب شوند و بستگان دیگر مانند خواهر و برادر مشمول این قانون نیستند.
وابستگی مالی؛ شرط کلیدی برای کفالت
یکی از شروط اصلی برای برقراری کفالت، وابستگی مالی واقعی افراد به بیمهشده است. بیمهشده یا مستمریبگیر باید نقش اساسی در تأمین هزینههای زندگی همسر یا والدین داشته باشد. همچنین، افراد تحت تکفل نباید خود بیمهپرداز یا مستمریبگیر نزد تأمین اجتماعی یا سایر صندوقهای بازنشستگی باشند. این مقررات با هدف تخصیص مزایا به افرادی که واقعاً نیازمند حمایت مالی هستند، طراحی شده است.
نحوه ثبت و بررسی درخواست کفالت
برای ثبت درخواست کفالت، بیمهشدگان باید فرم الکترونیکی مربوطه را تکمیل کرده و مدارک موردنیاز از جمله اصل و تصویر کارت ملی و شناسنامه بیمهشده و افراد تحت تکفل، عکس، گواهی اشتغال به تحصیل برای فرزندان پسر، و در صورت لزوم تأییدیه کمیسیون پزشکی برای ازکارافتادگی را بارگذاری کنند. پس از بررسی پرونده در شعب تأمین اجتماعی و انجام تحقیقات محلی، نتیجه نهایی از طریق پیامک یا سامانه خدمات غیرحضوری اعلام میشود.
سازمان تأمین اجتماعی با ارائه خدمات غیرحضوری، امکان ثبت و بهروزرسانی اطلاعات افراد تحت تکفل را تسهیل کرده است. فرآیند بررسی درخواستها معمولاً چند هفته طول میکشد و پس از تأیید، افراد تحت تکفل از خدمات درمانی و بیمهای بهرهمند میشوند.
اهداف و اهمیت طرح کفالت
اجرای دقیق این مقررات با هدف حمایت از خانوادههای بیمهشدگان، جلوگیری از سوءاستفاده و تمرکز منابع بر اقشار نیازمند انجام میشود. این طرح نهتنها به بهبود امنیت اجتماعی کمک میکند، بلکه گامی در راستای تحقق عدالت بیمهای در کشور محسوب میشود. افراد تحت تکفل از خدمات درمانی بهرهمند میشوند، اما مشمول دریافت مستمری یا مزایای بازنشستگی نخواهند شد.
