در جدیدترین گزارش بانک مرکزی از عملیات بازار منتهی به ۲۵ فروردین ۱۴۰۴، حجم سفارشات بانکها بیش از ۳۷۰ هزار میلیارد تومان بوده که در مقایسه با هفته قبل (۳۸۰ همت) کمتر بوده است. بانک مرکزی با بیش از ۷۰ درصد این درخواست موافقت کرده است. در حراج این هفته اعتبارات ارائه شده سررسید ۷ روزه داشتند و این یعنی بانکهایی که این اعتبارها را دریافت کردهاند، موظفاند در مدت یک هفته بدهی خود را با بانک مرکزی تسویه کنند.
چند و چون اعتبارگیری بانکها از بانک مرکزی
همانطور که اشخاص برای گرفتن وام به بانکها مراجعه میکنند، بانکها نیز جهت تامین مالی و دریافت اعتبار خود به بانک مرکزی مراجعه میکنند. این عملیات تحت عنوان بازار باز شکل میگیرد. بانکها با گرو گذاشتن اوراق نزد بانک مرکزی، اعتبار مورد نیاز خود را اعلام میکنند. بانک مرکزی تعیین میکند که چه مقدار از این نیاز مالی را پاسخ دهد و بانکها در چه سررسید و با چه نرخ سودی باید اوراق خود را بازخرید کنند.
اگر بانک مرکزی به درخواست بانکها جهت تامین اعتبار مورد نیاز پاسخ منفی دهد، بانکها برای اعتبارگیری به بازار شبانه مراجعه خواهند کرد.
دومین ریپوی بانکی ۱۴۰۴ انجام شد
براساس گزارش بانک مرکزی از دومین حراج سال جاری که منتهی به ۲۵ فروردین، ۳۷۶.۴۲ هزار میلیارد تومان توسط ۲۱ بانک درخواست شده که بانک مرکزی با ۲۹۰ هزار میلیارد تومان از آنها (۷۷ درصد) موافقت کرده است. در این حراج سررسید اعتبارها ۷ روزه بوده که از همینرو بانکهای اعتبار گیرنده باید طی یک هفته بدهی خود را تسویه کنند. این تسویه به صورت بازخرید اوراق گرو گذاشته شده نزد بانک مرکزی با نرخ سود سالانه ۲۳ درصد است. این عملیات گرو گذاشتن اوراق و بازخرید آن از بانک مرکزی با نام ریپو نیز شناخته میشود.
از طرف دیگر تا هفته مورد اشاره، بیش از ۲۹۱.۲۸ هزار میلیارد تومان از اعتبارات قبلی بانکها سررسید شده و همچنین ارزش مانده توافق بازخرید سررسید نشده معادل ۲۹۰ هزار میلیارد تومان بوده است.
اعتبارات تبادل شده در بازار شبانه
یکی دیگر از راههای بانک مرکزی برای مدیریت نیاز مالی بانکها بازار قاعدهمند یا شبانه است. نرخ بهره در این بازار ۲۴ درصد است و بانکها موظفند با گرو گذاشتن اوراق، طی ۲۴ الی ۴۸ ساعت اوراق را با نرخ سود تعیین شده بازخرید کنند.
در هفته منتهی به ۲۵ فروردین سال جاری، ارزش اعتبارات دریافتی بانکها از بانک مرکزی ، روزانه بین ۶۱ تا ۷۰ همت بوده و در روز آخر نیز ۶۱.۴۷ همت سررسید شده است.
افزایش جدی حجم اعتبارگیری قاعدهمند و فعالیت بازار باز میتواند نشاندهنده تنگای مالی و کمبود نقدینگی بانکها در سال جدید باشد چرا که نرخ بهره بین بانکی نیز همچنان در کانال ۲۳.۹۵ درصد باقی مانده و عقبنشینی نکرده است.
