به گزارش خبرنگار مهر، آیت الله علیرضا اعرافی ظهر دوشنبه در همایش دکترین مهدویت در مسجد مقدس جمکران در سخنانی با تبیین ابعاد مختلف اندیشه انتظار و مهدویت، تأکید کرد: انتظار در نگاه اصیل شیعی صرفاً یک باور فردی یا احساسی نیست، بلکه مفهومی کلان، راهبردی و تمدنی در تفسیر تاریخ بشر به شمار میرود.
مدیر حوزههای علمیه کشور گفت: در تحلیل اندیشه منجیگرایی، میتوان چهار نوع تفسیر از آینده تاریخ بشر ارائه داد که هر یک، نسبت متفاوتی با زندگی امروز انسانها برقرار میکند.
وی افزود: در نخستین تفسیر، اعتقاد به منجی صرفاً در حد یک پیشبینی تاریخی باقی میماند و هیچ پیوندی با حیات فردی و اجتماعی انسان معاصر پیدا نمیکند که در این نگاه، آیندهای متعالی ترسیم میشود، اما این آینده هیچ امتدادی در اکنون ندارد.
اعرافی ادامه داد: در تفسیر دوم، پایان تاریخ و تحقق قله ارزشها پذیرفته میشود، اما بازتاب آن صرفاً در ساحت فردی و شخصی تعریف میگردد و تأثیر اجتماعی و فراگیر ندارد.
وی افزود: نوع سوم از این تفسیرها، علاوه بر امتداد فردی، برای انتظار نقش اجتماعی نیز قائل است و آن را وارد متن زندگی و کنشهای جمعی میداند، اما همچنان فاقد نگاه تمدنی جامع است.
عضو مجلس خبرگان رهبری با اشاره به تفسیر چهارم گفت: در قرائت کامل و جامع مکتب اهلبیت(ع)، انتظار دارای امتداد فردی، اجتماعی و تمدنی است و همه ابعاد زندگی بشر را در بر میگیرد که در این نگاه، تاریخ دارای پایانی روشن و قلهای متعالی است و تمامی رخدادهای گذشته و حال، به صورت زنجیرهوار با آن قله پیوند دارند.
وی افزود: انتظار در این معنا، صرفاً در کنار سایر احکام و تکالیف دینی قرار نمیگیرد، بلکه چارچوبی کلان است که بر همه معارف الهی، احکام فقهی و مسئولیتهای اجتماعی سایه میافکند و آنها را معنا میبخشد.
آیت الله اعرافی بیان کرد: این تفسیر تمدنی از انتظار، اندیشه شیعی را از قرائتهای محدود، منفعل و تحریفشدهای که گاه در طول تاریخ مطرح شده، بهروشنی متمایز میکند و انقلاب اسلامی ایران، جلوه عینی و معاصر این قرائت جامع از انتظار را به صحنه آورد.
مدیر حوزههای علمیه کشور با تأکید بر ریشهدار بودن این نگاه در منابع اصیل اسلامی گفت: با مراجعه دقیق به روایات معتبر مهدویت، بهویژه روایات مربوط به غیبت و انتظار، میتوان این نظریه کلامی جامع را بهروشنی استخراج کرد.
وی در بخش دیگری از سخنان خود به وجود قرائتهای بدیل و ناصواب از منجیگرایی اشاره کرد و افزود: امروز در سطح جهانی، با چند تفسیر رقیب و انحرافی از پایان تاریخ مواجه هستیم که در برابر قرائت اصیل اسلامی صفآرایی کردهاند.
اعرافی گفت: یکی از این جریانها، منجیگرایی صهیونیستی برخاسته از قرائتی تحریفشده از یهودیت است که با نسبت دادن پایان تاریخ به پروژه سیاسی رژیم صهیونیستی، منشأ ظلمها و فجایع گسترده در منطقه و جهان شده است.
وی افزود: تفسیر دوم، مسیحیت صهیونیستی است که با قرائتی نادرست از آموزههای مسیحی، ظهور حضرت عیسی(ع) را از منظومه مهدویت جدا کرده و آن را در خدمت اهداف صهیونیستی قرار داده است.
عضو مجلس خبرگان رهبری ادامه داد: تفسیر سوم نیز نگاه مادی و لیبرالیستی غرب به پایان تاریخ است که اوج تکامل بشر را در الگوی تمدن غربی و نظام لیبرالدموکراسی معرفی میکند و هرگونه افق فراتر از آن را انکار مینماید.
وی بیان کرد: امروز این سه قرائت ناصواب، هرچند از مبانی متفاوتی برخاستهاند، اما در عمل در صحنه جهانی به یکدیگر پیوند خورده و در دشمنی با جهان اسلام و ارزشهای انسانی همافزا شدهاند.
اعرافی تأکید کرد: مکتب اهلبیت(ع) با تفسیر جامع و برهانی از مهدویت و انتظار، نهتنها این قرائتها را مردود میداند، بلکه راهی روشن برای آینده بشر، مبتنی بر عدالت، معنویت و کرامت انسانی ارائه میدهد.
